Dünyayı değiştirmiş 10 gizli kahraman
Dünyayı değiştirmiş 10 gizli kahraman
Adını çokça duyduğumuz ünlü bilim adamlarının dışında pek de
bilinmeyen gerçek kahramanlarla tanışmak ister misiniz?
Bilgiye olan açlık, insanlığı çağlar boyu meşgul etmiştir.
Sürekli etrafımızdaki dünyanın gizemlerini açıklamak için uğraşırız.
Tüm zamanların en etkileyici bilim adamlarını kime sorsanız hep
aynı isimler söylenir; Einstein, Newton, Galileo, Darvin…
Fakat insanlığın gelişiminde çığır açan öğeler söz konusu olduğunda,
bu bilindik isimlerden çok daha fazlası vardır. Bakalım bunlardan
hangilerini duydunuz?
1. İbn-i Heysem (965–1039)
Basra’da doğan İbn-i Heysem, zamanının önde gelen düşünürlerindendi.
Matematik, Anatomi, Astronomi, Mühendislik, Tıp, Felsefe ve Fizik alanlarında
değerli katkılar yapmış, bilimsel deney ve gözlem metodunu geliştirmiştir.
En önemli çalışması optik alanındadır ve Optik Kitabı isimli eseri optik ve
görsel algılama alanında bir devrim olarak kabul edilir. Mikroskop,
Teleskop ve Rönesans sanatının görsel prensipleri için temelleri atmıştır.
Mikroskop konusundaki çalışmaları, tıp, mikrobiyoloji ve kimya alanlarında
derin sonuçlara sebep olmuştur.
2. Tim Berners-Lee (1955-…)
Eğer Tim Berners-Lee olmasaydı şu anda bu yazıyı okuyamazdınız. CERN,
Avrupa Partikül Fiziği Laboratuarları’nda çalışırken bir iletişim aracı olması için
geliştirdiği World Wide Web, ya da bugünkü adıyla İnternet’in tek sorumlusu.
İlginçtir, bu dünyayı değiştiren buluşun patentini almayı reddetmiş, dünyaya
hediye olmasını tercih etmiştir. İnternet, insanların iletişim şeklinde bir devrim
yaratmış, bilgiye ulaşma şekli ve kolaylığı getirmiş ve ticaretin çok daha hızlı
ve verimli olmasını sağlamıştır. İletişim alanındaki buluşu, Graham-Bell veya
Marconi’nin buluşları ile yarışabilir olarak kabul edilir.
3. İbn-i Sina (980–1037)
Müslüman bilim adamlarının en etkililerinden birisi olan İbn-i Sina, pek çok
çağdaşı gibi bilimin pek çok alanında çalışmıştır. Tıp, Matematik, Mantık
ve Jeoloji bunlardan sadece bir kaçıdır. Çeşitli konularda 450’ye yakın metin
yazmıştır. En ünlü iki yapıtı Tıpta Kanun (El-Kanun fi’t-Tıp) ve Kurtuluş
Kitabı (Kitabü’l-Necat) eserleridir. Bu iki kitap, yüzyıllardır Avrupa’daki
pek çok üniversitede standart olarak kullanılmıştır. İbn-i Sina’nın
çalışmalarının etkisi çok daha ileriye giderek bulaşıcı hastalıkların
yayılmasını önlemek amacıyla karantina yöntemi ve klinik deneyler ile
sistematik deneylerin kullanılmasına başlanmıştır.
4. Thomas Midgley (1889–1944)
Ne yazık ki modern dünyaya katkısı iyi yönde olmayan bu adamın
buluşu, günümüzdeki pek çok sorunun sebebi. Petrole kurşun
katarak araba motorlarındaki vurma etkisini ortadan kaldıran
Thomas Midgley, bu sayede atmosferimizdeki en zararlı bileşik
olan CFC’nin (ChloroFluoroCarbons) ortaya çıkmasına ve küresel
ısınma problemine sebep olmuştur.
Bazı kaynaklar tarafından Thomas Midgley’in atmosfere diğer tüm
canlılardan daha fazla etkisi olduğu belirtilmiştir. Polio hastalığına
yakalanınca, yataktan kalkabilmek için icat ettiği makara sistemine
dolanıp boğularak ölmüştür.
5. Fritz Haber (1868-1934)
Bilimin hem harikaları hem de dehşetleri kategorisine girecek
çalışmaları olan Alman kimyacı Fritz Haber, modern tarımda
gübrelemenin önemli bir parçası olan endüstriyel amonyak sentezi
ile bilinir. Yoğun yiyecek üretimine yardımcı olan bu işlem ile 20.
Yüzyıldaki nüfus artışı inanılmaz boyutlara ulaşatı.
1. Dünya Savaşı’nda Almanlar için kimyasal silahlar üreten Fritz Haber,
Klorin ve Siyanür gazlarının üretilmesi için çalıştı. Bu gazlar Nazi’lerin
insanlık tarihindeki en kötü işlerinde kullanıldı.
6. Leo Szilard (1898-1964)
Manhattan Projesi’nin bekli de en az bilinen katılımcılarından olan
Leó Szilárd, Atom bombasının geliştirilmesinde kullanılan nükleer
zincirleme reaksiyon fikrinde çalışan bir bilim adamıydı. Başkan
Roosevelt’e mektup yazarak Almanların da benzer bir projede
çalıştığını bildiren ve Manhattan Projesi’ni başlatan kişi olarak da
bilinir. Şiddet kullanımına karşı olan Leó Szilárd, dünyayı dramatik
bir şekilde değiştiren Nükleer Çağ’ın başlangıcından sorumludur.
7. James Clerk Maxwell (1831–1879)
Modern Fiziğin babası olarak kabul edilen James Clerk Maxwell,
Elektrik, Termodinamik, Fotoğraf, Nükleer Enerji ve pek çok diğe
r alanlarda etkili bir bilim adamıdır. Elektromanyetik Spektrum’u keşfi,
televizyon, radyo, mikrodalga, kızılötesi teleskoplar gibi icatlara
yön vermiştir. Elektromanyetik Alan ile ilgili denklemleri, Albert
Einstein’in İzafiyet Teorisi için temeli oluşturmuştur. Günümüzde
kullanılan pek çok teknolojinin arkasındaki bilimin açıklanması için
çalışmaları kullanılmıştır.
8. Karl Landsteiner (1868–1943)
Avusturyalı bir doktor olan Landsteiner, kan gruplarının
belirlenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Farklı kan gruplarının
karıştırılmasının yıkıcı sonuçlarını ortaya koymuş ve hala kullanılan
kan tiplerinin kalıtsal doğasını göstermiştir. Polio virüsünün ortaya
çıkartılmasına da katkıda bulunmuş ve Bağışıklık Bilimi, Histoloji
ve Anatomi konularına büyük katkılarda bulunmuştur. En büyük
çalışması farklı kan gruplarının belirlenmesidir.
Bu sayede ameliyatlardan kurtulma oranını arttırmıştır.
9. John Bardeen (1908–1991)
Amerikalı fizikçi ve elektrik mühendisi olan John Bardeen,
Nobel ödülünü iki kere kazanmış nadir insanlardan biridir.
1956’da iki çalışma arkadaşı ile elektrik transistorünü geliştirmiş
ve modern dünyada kullanılan tüm elektronik aygıtlara yön vermiştir.
1972’de Süper iletken alanındaki buluşları CAT ve MRI taramalarının
tıpta kullanılmasına olanak vermiştir. Bu devrimsel buluşlarına
rağmen bilim camiası haricinde ismi pek duyulmamıştır.
Mirası ise tüm dünyayı derinden etkilemiştir.
10. Joseph Lister (1827–1912)
Glasgow Kraliyet Kliniğinde cerrah olarak çalışan Lister,
ampütasyon hastalarındaki %40 – %50 oranındaki ölümleri
çözmek için çalışmalara başlar. Louis Pasteur’un çalışmalarını
inceleyip, atık su temizlenmesinde Karbolik Asit kullanımını araştırır
ve hastalarının yaralarını bu asit ile tedavi etmeye başlar. Ameliyat
aletlerini ve cerrahların ellerini ameliyattan önce ve sonra bu
solüsyon ile yıkamaya zorlayarak, hastanelerin temizliği
konusunda bir devrim yaratır. Antiseptiğin babası olarak sayılan
Joseph Lister, çalışmaları sayesinde tüm dünyada milyonlarca hastanın
ölmesini engeller. Tıp tarihinin en büyük başarılarından birisi sayılır.
Adını çokça duyduğumuz ünlü bilim adamlarının dışında pek de
bilinmeyen gerçek kahramanlarla tanışmak ister misiniz?
Bilgiye olan açlık, insanlığı çağlar boyu meşgul etmiştir.
Sürekli etrafımızdaki dünyanın gizemlerini açıklamak için uğraşırız.
Tüm zamanların en etkileyici bilim adamlarını kime sorsanız hep
aynı isimler söylenir; Einstein, Newton, Galileo, Darvin…
Fakat insanlığın gelişiminde çığır açan öğeler söz konusu olduğunda,
bu bilindik isimlerden çok daha fazlası vardır. Bakalım bunlardan
hangilerini duydunuz?
1. İbn-i Heysem (965–1039)
Basra’da doğan İbn-i Heysem, zamanının önde gelen düşünürlerindendi.
Matematik, Anatomi, Astronomi, Mühendislik, Tıp, Felsefe ve Fizik alanlarında
değerli katkılar yapmış, bilimsel deney ve gözlem metodunu geliştirmiştir.
En önemli çalışması optik alanındadır ve Optik Kitabı isimli eseri optik ve
görsel algılama alanında bir devrim olarak kabul edilir. Mikroskop,
Teleskop ve Rönesans sanatının görsel prensipleri için temelleri atmıştır.
Mikroskop konusundaki çalışmaları, tıp, mikrobiyoloji ve kimya alanlarında
derin sonuçlara sebep olmuştur.
2. Tim Berners-Lee (1955-…)
Eğer Tim Berners-Lee olmasaydı şu anda bu yazıyı okuyamazdınız. CERN,
Avrupa Partikül Fiziği Laboratuarları’nda çalışırken bir iletişim aracı olması için
geliştirdiği World Wide Web, ya da bugünkü adıyla İnternet’in tek sorumlusu.
İlginçtir, bu dünyayı değiştiren buluşun patentini almayı reddetmiş, dünyaya
hediye olmasını tercih etmiştir. İnternet, insanların iletişim şeklinde bir devrim
yaratmış, bilgiye ulaşma şekli ve kolaylığı getirmiş ve ticaretin çok daha hızlı
ve verimli olmasını sağlamıştır. İletişim alanındaki buluşu, Graham-Bell veya
Marconi’nin buluşları ile yarışabilir olarak kabul edilir.
3. İbn-i Sina (980–1037)
Müslüman bilim adamlarının en etkililerinden birisi olan İbn-i Sina, pek çok
çağdaşı gibi bilimin pek çok alanında çalışmıştır. Tıp, Matematik, Mantık
ve Jeoloji bunlardan sadece bir kaçıdır. Çeşitli konularda 450’ye yakın metin
yazmıştır. En ünlü iki yapıtı Tıpta Kanun (El-Kanun fi’t-Tıp) ve Kurtuluş
Kitabı (Kitabü’l-Necat) eserleridir. Bu iki kitap, yüzyıllardır Avrupa’daki
pek çok üniversitede standart olarak kullanılmıştır. İbn-i Sina’nın
çalışmalarının etkisi çok daha ileriye giderek bulaşıcı hastalıkların
yayılmasını önlemek amacıyla karantina yöntemi ve klinik deneyler ile
sistematik deneylerin kullanılmasına başlanmıştır.
4. Thomas Midgley (1889–1944)
Ne yazık ki modern dünyaya katkısı iyi yönde olmayan bu adamın
buluşu, günümüzdeki pek çok sorunun sebebi. Petrole kurşun
katarak araba motorlarındaki vurma etkisini ortadan kaldıran
Thomas Midgley, bu sayede atmosferimizdeki en zararlı bileşik
olan CFC’nin (ChloroFluoroCarbons) ortaya çıkmasına ve küresel
ısınma problemine sebep olmuştur.
Bazı kaynaklar tarafından Thomas Midgley’in atmosfere diğer tüm
canlılardan daha fazla etkisi olduğu belirtilmiştir. Polio hastalığına
yakalanınca, yataktan kalkabilmek için icat ettiği makara sistemine
dolanıp boğularak ölmüştür.
5. Fritz Haber (1868-1934)
Bilimin hem harikaları hem de dehşetleri kategorisine girecek
çalışmaları olan Alman kimyacı Fritz Haber, modern tarımda
gübrelemenin önemli bir parçası olan endüstriyel amonyak sentezi
ile bilinir. Yoğun yiyecek üretimine yardımcı olan bu işlem ile 20.
Yüzyıldaki nüfus artışı inanılmaz boyutlara ulaşatı.
1. Dünya Savaşı’nda Almanlar için kimyasal silahlar üreten Fritz Haber,
Klorin ve Siyanür gazlarının üretilmesi için çalıştı. Bu gazlar Nazi’lerin
insanlık tarihindeki en kötü işlerinde kullanıldı.
6. Leo Szilard (1898-1964)
Manhattan Projesi’nin bekli de en az bilinen katılımcılarından olan
Leó Szilárd, Atom bombasının geliştirilmesinde kullanılan nükleer
zincirleme reaksiyon fikrinde çalışan bir bilim adamıydı. Başkan
Roosevelt’e mektup yazarak Almanların da benzer bir projede
çalıştığını bildiren ve Manhattan Projesi’ni başlatan kişi olarak da
bilinir. Şiddet kullanımına karşı olan Leó Szilárd, dünyayı dramatik
bir şekilde değiştiren Nükleer Çağ’ın başlangıcından sorumludur.
7. James Clerk Maxwell (1831–1879)
Modern Fiziğin babası olarak kabul edilen James Clerk Maxwell,
Elektrik, Termodinamik, Fotoğraf, Nükleer Enerji ve pek çok diğe
r alanlarda etkili bir bilim adamıdır. Elektromanyetik Spektrum’u keşfi,
televizyon, radyo, mikrodalga, kızılötesi teleskoplar gibi icatlara
yön vermiştir. Elektromanyetik Alan ile ilgili denklemleri, Albert
Einstein’in İzafiyet Teorisi için temeli oluşturmuştur. Günümüzde
kullanılan pek çok teknolojinin arkasındaki bilimin açıklanması için
çalışmaları kullanılmıştır.
8. Karl Landsteiner (1868–1943)
Avusturyalı bir doktor olan Landsteiner, kan gruplarının
belirlenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Farklı kan gruplarının
karıştırılmasının yıkıcı sonuçlarını ortaya koymuş ve hala kullanılan
kan tiplerinin kalıtsal doğasını göstermiştir. Polio virüsünün ortaya
çıkartılmasına da katkıda bulunmuş ve Bağışıklık Bilimi, Histoloji
ve Anatomi konularına büyük katkılarda bulunmuştur. En büyük
çalışması farklı kan gruplarının belirlenmesidir.
Bu sayede ameliyatlardan kurtulma oranını arttırmıştır.
9. John Bardeen (1908–1991)
Amerikalı fizikçi ve elektrik mühendisi olan John Bardeen,
Nobel ödülünü iki kere kazanmış nadir insanlardan biridir.
1956’da iki çalışma arkadaşı ile elektrik transistorünü geliştirmiş
ve modern dünyada kullanılan tüm elektronik aygıtlara yön vermiştir.
1972’de Süper iletken alanındaki buluşları CAT ve MRI taramalarının
tıpta kullanılmasına olanak vermiştir. Bu devrimsel buluşlarına
rağmen bilim camiası haricinde ismi pek duyulmamıştır.
Mirası ise tüm dünyayı derinden etkilemiştir.
10. Joseph Lister (1827–1912)
Glasgow Kraliyet Kliniğinde cerrah olarak çalışan Lister,
ampütasyon hastalarındaki %40 – %50 oranındaki ölümleri
çözmek için çalışmalara başlar. Louis Pasteur’un çalışmalarını
inceleyip, atık su temizlenmesinde Karbolik Asit kullanımını araştırır
ve hastalarının yaralarını bu asit ile tedavi etmeye başlar. Ameliyat
aletlerini ve cerrahların ellerini ameliyattan önce ve sonra bu
solüsyon ile yıkamaya zorlayarak, hastanelerin temizliği
konusunda bir devrim yaratır. Antiseptiğin babası olarak sayılan
Joseph Lister, çalışmaları sayesinde tüm dünyada milyonlarca hastanın
ölmesini engeller. Tıp tarihinin en büyük başarılarından birisi sayılır.
__________________
Yorum
